Kazerne Defensie

Op maandag 24 november bracht staatssecretaris van Defensie, de heer Tuinman, een werkbezoek aan de gemeente Zeewolde. Tijdens het werkbezoek sprak de staatssecretaris met het college van B&W. Hij liet zich zeer positief uit over de Zeewolde-Defensie Alliantie en gaf hij aan deze als goed vertrekpunt te zien voor het vervolgproces met gemeente en provincie. 

Samen met wethouder Helmut Hermans en wethouder Ernst Bron bezocht de staatssecretaris de definitieve voorkeurslocatie van Defensie, de Spiekweg, en de Nijkerkerbrug. Hier werd stilgestaan bij de impact van de Centrale Kazerne op de leefomgeving, de agrariërs in het gebied en de lokale infrastructuur.

Het werkbezoek stond in het teken van het vinden van balans tussen nationale veiligheidsbelangen, een toekomstbestendig Zeewolde en het waarborgen van de leefbaarheid voor inwoners en ondernemers. 

De Zeewolde-Defensie Alliantie

Tijdens het bezoek presenteerde de gemeente Zeewolde de ‘Zeewolde-Defensie Alliantie (pdf, 6 MB)’. In dit document deelt Zeewolde haar visie, en benoemt zij de randvoorwaarden en kansen die verbonden zijn aan de komst van de Centrale Kazerne. Dit document vormt het vertrekpunt voor Zeewolde om samen met Defensie, de provincie en het Rijk te werken aan een zorgvuldige en succesvolle realisatie van de kazerne in Zeewolde.

De belangrijkste randvoorwaarden

De gemeente doet een dringend beroep op Defensie en het Rijk om samen de randvoorwaarden te waarborgen die noodzakelijk zijn voor een zorgvuldige uitvoering. In de Zeewolde-Defensie Alliantie vraagt de gemeente concreet om:

• Eerlijke en ruimhartige compensatie voor agrariërs die moeten verplaatsen;
• Structurele financiële bijdragen en kostencompensatie voor de gemeente;
• Een bindende bestuursovereenkomst over rollen, verantwoordelijkheden en procesafspraken.

Samenwerken op kansrijke thema’s

Ondanks de uitdagingen die de komst van de Centrale Kazerne met zich meebrengt, ziet de gemeente ook duidelijke kansen die ten goede kunnen komen aan zowel Zeewolde als de bredere regio. In de Zeewolde-Defensie Alliantie worden kansen belicht binnen de volgende thema’s:

• Mobiliteit: betere regionale bereikbaarheid, aanpak van knelpunten zoals de Nijkerkerbrug en verbeterde OV- en fietsverbindingen;
• Bouwen: ondersteuning voor woningbouw, economische ontwikkeling en energie-infrastructuur;
• Natuur & recreatie: onder andere een natuurverbinding tussen Almere-Hout en Horsterwold en vervanging van recreatieve voorzieningen die moeten wijken.

Staatssecretaris Tuinman: “Ik zie de Zeewolde-Defensie Alliantie als een goed vertrekpunt voor het vervolgproces. Dat we samen met gemeente en provincie gaan oplopen. We willen hetzelfde: een goed ingepaste en bereikbare, mooie kazerne met oog voor de leefomgeving, de agrariërs in het gebied en de lokale infrastructuur. Bij dit bezoek heb ik gesproken met agrariërs die plaats moeten maken voor de nieuwe kazerne. Ik voel hun pijn. Voor zover mogelijk - want niet alles is met geld goed te maken- , worden zij volledig schadeloosgesteld. Of ze nu vrijwillig stoppen omdat er geen bedrijfsopvolging is, of dat ze hun bedrijf elders willen voortzetten. Bij dat laatste probeert Defensie ze waar mogelijk te helpen.”

Een constructieve dialoog

Tijdens het bezoek aan Zeewolde gaf Defensie aan open te staan voor een dialoog over de impact van de plannen uit het NPRD op de omgeving. Zowel de gemeente als Defensie spraken de bereidheid uit om samen te werken aan een Centrale Kazerne die zowel bijdraagt aan de nationale veiligheidsopgave waar Nederland voor staat als aansluit bij de belangen van Zeewolde. 

Wethouder Hermans: “Wij willen de kazerne mogelijk maken, maar wel op een manier die past bij Zeewolde. Dat de staatssecretaris de Zeewolde-Defensie Alliantie als een goed vertrekpunt ziet, laat zien dat onze voorwaarden en zorgen serieus worden meegenomen. Hierdoor kunnen we samen bouwen aan een zorgvuldig en toekomstbestendig plan.”

Tot slot deed de gemeente een duidelijke oproep aan Defensie, de provincie en het Rijk: “Laten we samen van Zeewolde een voorbeeldproject maken waarin gemeente, Defensie, het Rijk en provincie samenwerken aan een veilige, leefbare en toekomstbestendige omgeving.

Op 5 september heeft de vaste commissie voor Defensie een werkbezoek gebracht aan enkele voorkeurslocaties uit het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie. Tijdens dit bezoek hebben Burgemeester Harmsma, wethouder Hermans en wethouder Bron met onderstaande boodschap aandacht gevraagd voor de belangrijkste punten uit de zienswijze van Zeewolde aan Defensie. 

Zeewolde erkent het nationale belang van de centrale kazerne. De komst ervan betekent echter een uitzonderlijke en complexe opgave voor onze gemeente, met grote impact op de mobiliteit, woningbouw, energievoorziening, bestuurlijke capaciteit, landbouw en natuur. Ondanks deze uitdagingen kiest Zeewolde ervoor haar verantwoordelijkheid hierin te nemen. Om in een gelijkwaardige samenwerking samen te komen tot een toekomstbestendige inpassing van de kazerne. 

Zeewolde staat open voor een constructief gesprek over de mogelijke komst van de centrale kazerne, mits het Rijk voldoet aan 2 kernvoorwaarden:

1. Vermindering druk op Zeewolde

Het wegnemen of substantieel verlichten van de druk op de gemeente Zeewolde en haar inwoners vraagt om:

• Mobiliteit: Investeren in betere bereikbaarheid.

• Woningbouw: Versnellen van woningbouw voor nieuwe en bestaande inwoners. 

• Energievoorziening: Investeren in netverzwaring en energieoplossingen.

• Bestuurlijke capaciteit: Structurele ondersteuning vanuit het Rijk, vastgelegd in een Rijksprogramma.

2. Eerlijke en volledige compensatie

Zeewolde moet volledig en eerlijk worden gecompenseerd voor de gevolgen:

• Gemeente: Volledig vergoeden van extra gemeentelijke kosten.

• Agrariërs: Herhuisvesten en passend financieel compenseren.

• Natuur: Investeren in natuurverbindingen ter compensatie van het Horsterwold.

Koppelkansen: Samen werken aan regionale meerwaarde

Als aan de kernvoorwaarden wordt voldaan, ontstaan er kansen voor maatschappelijke en regionale winst:

• Natuur en recreatie: Versterking natuur en nieuwe recreatieve verbindingen.

• Voorzieningen: Uitbreiding van zorg, onderwijs, sport en cultuur.

• Economie: Kansen voor lokale ondernemers en mbo-instellingen.

• Energietransitie: Versnelling energietransitie en verlichting netcongestie.

• Connectiviteit: Verbetering van mobiele dekking in buitengebied.

Samenwerking en participatie

De komst van een centrale kazerne heeft grote impact op de gemeenschap van Zeewolde. Draagvlak onder inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is daarom essentieel. Zeewolde vraagt om een transparant proces, met structurele inspraak en betrokkenheid, zodat lokale belangen en zorgen serieus worden meegenomen in de besluitvorming.

Alleen als nationale en lokale belangen in balans zijn, kan deze opgave uitgroeien tot een voorbeeld van succesvolle samenwerking.

Nieuwsbericht 23 mei 2025 - Het college van B&W van de gemeente Zeewolde is verrast door het eenzijdig genomen besluit van het kabinet om de locatie Spiekweg aan te wijzen als voorkeurslocatie voor de nieuwe centrale kazerne. De gemeente geeft de voorkeur aan de locatie Oosterwold omdat dit een betere locatie is voor Zeewolde en voor Defensie.

Wethouder Hermans: Wij erkennen het belang van het versterken van Defensie en daarom hebben wij ons vanaf het begin constructief opgesteld richting Defensie, met het oog op de huisvesting van de centrale kazerne binnen onze gemeente. Wij vinden, gesteund door de gemeenteraad, dat de locatie Oosterwold de betere locatie is voor Defensie. Gezien de ruimtelijke inpassing, bereikbaarheid en potentie op het gebied van woningbouw en economische activiteit. De gemeente heeft daarnaast grote zorg over de uitdagingen die de locatie Spiekweg met zich meebrengt op het gebied van mobiliteit, ontsluiting van Zeewolde en haar Gelderse buurgemeenten.

Voor een gemeente van de omvang van Zeewolde is de komst van de kazerne een grote opgave. Dat Defensie op deze manier aan ons advies is voorbijgegaan door eenzijdig te kiezen voor de Spiekweg, roept vragen op over de mate waarin wij als lokale overheid serieus worden genomen en onze belangen worden meegewogen bij dit impactvolle besluit. Zeker ook omdat er vanuit onze gemeenteraad een motie ligt om Defensie te overtuigen dat de locatie Oosterwold de betere locatie is voor Defensie.

Het college gaat opheldering vragen over het voorgenomen besluit.

Kijk voor meer informatie op de website Ruimte voor Defensie(Verwijst naar een externe website).

Nieuwsbericht 13 november 2024 - Het Ministerie van Defensie is op zoek naar meer ruimte voor ondersteunende diensten en heeft verschillende locaties onderzocht voor de bouw van een nieuwe centrale kazerne. Op 12 november 2024 maakte Defensie bekend dat er nog 2 kansrijke locaties overblijven. 

Beide locaties bevinden zich in de gemeente Zeewolde: in Oosterwold en aan de Spiekweg. De locatie aan de Gooiseweg is door Defensie als niet kansrijk aangemerkt en wordt daarom niet verder onderzocht. De bekendmaking van deze kansrijke locaties is een tussenstap in het uitgebreide proces van de milieueffectrapportage (MER). De MER is een instrument om de milieugevolgen van een project in kaart te brengen en te helpen bij besluitvorming.

Een zorgvuldige afronding van het onderzoek vraagt meer tijd. Het Ontwerp Nationale Beleidsvisie Ruimte voor Defensie verschijnt daarom eind mei in plaats van in het eerder door Defensie gecommuniceerde eerste kwartaal van dit jaar. 

Voor de agrarische families in de onderzoeksgebieden betekent dit dat zij nog langer in onzekerheid blijven zitten. “Ik wil de zorgvuldigheid van het NPRD-proces blijven garanderen. Hier is helaas meer tijd voor nodig. Daarom kan ik niet anders dan de planning bijstellen en eind mei de voorlopige voorkeurslocaties bekendmaken. Ik begrijp dat mensen hiermee langer in onzekerheid blijven, maar dit is nodig voor een zorgvuldig proces”, aldus de staatssecretaris.  

Dat het Ontwerp Nationale Beleidsvisie nu eind mei verschijnt, heeft geen gevolgen voor de rest van de planning. Voor de zomervakantie kan iedereen die dat wil een zienswijze indienen. Ook kan het kabinet nog steeds eind dit jaar de definitieve beleidsvisie vaststellen.

Kijk voor alle laatste informatie op de website van Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD(Verwijst naar een externe website).